در سفرهای طبیعتگردی و کمپینگ، کیفیت نگهداری مواد غذایی با سلامت افراد در ارتباط است و باید بتوانید شرایط دمایی را به صورت مصنوعی مدیریت کنید. بسیاری از مسمومیتهای غذایی در سفر به دلیل نگهداری نادرست گوشت، لبنیات و غذاهای پخته اتفاق میافتند. دمای بین ۵ تا ۶۰ درجه سانتیگراد که به آن «محدوده خطر» گفته میشود، بهترین شرایط برای رشد باکتریها است و باید از قرار گرفتن مواد غذایی در این بازه جلوگیری کرد. برای کنترل دما در طبیعت هم باید به سراغ تجهیزات نگهداری مواد غذایی بروید.
چگونه مدت ماندگاری مواد غذایی در سفر را افزایش دهیم؟
افزایش ماندگاری غذا در سفر، قبل از حرکت آغاز میشود و در واقع، خنک کردن اولیه مواد غذایی در یخچال خانگی و حتی سرد کردن کلمن پیش از بستهبندی، نقش مهمی در حفظ دما دارد. استفاده از یخ قالبی بزرگ به جای یخ خرد شده نیز توصیه میشود؛ چراکه فرآیند ذوب آن آهستهتر است و سرمای پایدارتری را ایجاد میکند.
از سوی دیگر، بستهبندی جداگانه گوشت خام، مواد پخته و سبزیجات، مانع از آلودگی آنها میشود و ایمنی غذا را افزایش میدهد. همچنین باز و بسته کردن مکرر کلمن باعث ورود هوای گرم میشود؛ بنابراین بهتر است که مواد پرمصرف را در دسترستر قرار دهید تا زمان باز بودن درب کلمن کاهش یابد. در ضمن، انتخاب مواد غذایی کمریسکتر مانند کنسروها، غذاهای خشک و مواد نیمهآماده نیز در سفرهای طولانی، منطقیتر است.
انواع وسایل نگهداری غذا در سفر و کاربرد هر کدام
برای نگهداری صحیح غذا در طبیعت، تجهیزات مختلفی طراحی شدهاند که هر کدام متناسب با نوع سفر، مدت اقامت و حجم مواد غذایی کاربرد دارند. مثلا بعضی از این وسایل تنها برای چند ساعت خنک نگه داشتن مواد غذایی مناسب هستند و بعضی دیگر، میتوانند چندین روز دمای پایین را حفظ کنند. به همین دلیل، شناخت تفاوت عملکرد و ساختار این تجهیزات به انتخاب دقیقتر کمک میکند.
کیف سرد (Cooler Bag)
کیف سرد معمولا از لایههای عایق فومی یا فویل آلومینیومی ساخته میشود و برای سفرهای کوتاه یا کمپینگ یکروزه مناسب است. وزن سبک و قابلیت حمل آسان، مهمترین مزیت این نوع کیفها محسوب میشود و برای نگهداری نوشیدنی، میوه و مواد غذایی کمریسک کاربرد دارند. در ضمن، با استفاده از پکهای یخ ژلهای میتوان مدت خنک ماندن مواد غذایی در کیف سرد را افزایش داد، اما معمولا بیش از ۱۲ تا ۲۴ ساعت کارایی موثر ندارد.
کلمن یا یخدان سفری
کلمنها دارای دیوارههای ضخیمتر و عایق قویتر (اغلب از جنس فوم پلییورتان) هستند و میتوانند دما را بین ۱ تا ۴ درجه سانتیگراد و برای مدت طولانیتری حفظ کنند. این تجهیزات برای سفرهای چندروزه مناسب هستند و در صورت استفاده از یخ قالبی بزرگ، حتی تا ۳ روز سرمای قابل قبول ایجاد میکنند. همچنین بعضی مدلها دارای شیر تخلیه آب حاصل از ذوب یخ هستند که مدیریت رطوبت داخلی را آسانتر میکند. ظرفیتهای مختلف انواع کلمن نیز امکان انتخاب اصولی و متناسب با تعداد نفرات را به وجود میآورد. وزن بالاتر کلمن نسبت به کیف سرد را هم میتوان نقطه ضعف اصلی آن دانست.
ظروف نگهداری دربدار و وکیوم
ظروف پلاستیکی یا استیل دربدار با واشر سیلیکونی، از ورود هوا و رطوبت جلوگیری میکنند و ماندگاری غذا را افزایش میدهند. مدلهای وکیوم با تخلیه هوای داخل ظرف، سرعت رشد باکتریهای هوازی را پایینتر میآورند. این ظروف برای نگهداری غذاهای پخته، سالاد و مواد خرد شده بسیار کاربردی هستند. همچنین استفاده از ظروف جداگانه برای هر ماده غذایی، نظم داخل کلمن را نیز بهبود میدهد تا دسترسی به مواد غذایی آسانتر شود.
کلمن برقی (یخچال سفری خودرو)
کلمنهای برقی که با برق ۱۲ ولت خودرو کار میکنند، امکان حفظ دمای ثابت و کنترل شده را فراهم کردهاند. بعضی مدلها از فناوری ترموالکتریک و بعضی دیگر از کمپرسور استفاده میکنند که نوع کمپرسوردار، عملکرد قویتر و مشابه یخچال خانگی دارد. کلمن برقی برای آفرود و کمپینگ خودرویی طولانی مدت بسیار کاربردی است که البته برای استفاده از آن باید نیاز آن به برق و باتری را هم در نظر بگیرید. قیمت بالاتر کلمن برقی نسبت به کلمنهای معمولی نیز از دیگر نکات قابل توجه در خرید این وسیله است.
مقایسه کیف سرد و کلمن؛ کدام گزینه برای سفر شما مناسبتر است؟
اگر سفر شما کوتاه و بدون اقامت شبانه طولانی است، کیف سرد انتخابی اقتصادی و کمحجم خواهد بود. در مقابل، برای سفرهای بیش از یک روز، کلمن عملکرد ایمنتری را ارائه میدهد، مخصوصا زمانی که مواد پروتئینی همراه دارید. کلمن دارای عایق ضخیمتر و نوسان دمایی کمتر است و به همین دلیل، سرمای پایدارتر را ایجاد میکند. در مقابل، کیف سرد حمل آسانتری دارد و برای کوهنوردی سبک مناسبتر است. بنابراین انتخاب بین کیف سرد و کلمن باید بر اساس مدت سفر، نوع مواد غذایی و شرایط دمایی مقصد انجام شود.
نکات بهداشتی مهم در نگهداری مواد غذایی در طبیعت
رعایت بهداشت در طبیعت بیشتر از خانه اهمیت دارد، زیرا در صورت بروز مشکل نمیتوانید به سرعت به مراکز درمانی برسید. از جمله نکات بهداشتی برای نگهداری مواد غذایی در طبیعتگردی هم میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- مواد غذایی خام را به صورت جداگانه از غذاهای پخته و آماده مصرف نگهداری کنید تا از انتقال باکتری جلوگیری شود.
- دمای داخل کلمن را در صورت امکان با دماسنج بررسی کنید و آن را زیر ۵ درجه سانتیگراد نگه دارید.
- دستها را قبل از تماس با غذا، با آب سالم یا محلول ضدعفونیکننده تمیز کنید.
- آب حاصل از ذوب یخ را به طور منظم تخلیه کنید تا مواد غذایی در آب آلوده قرار نگیرند.
- باقیمانده غذاهای پخته را بیش از ۲۴ ساعت در شرایط کمپ نگهداری نکنید.
راهنمای انتخاب ظرفیت وسایل نگهداری غذا در کمپینگ
انتخاب ظرفیت مناسب به تعداد نفرات و مدت سفر وابسته است. بر این اساس، برای هر نفر در سفرهای دو تا سه روزه، به طور میانگین به حدود ۱۰ تا ۱۵ لیتر فضای خنک نیاز دارید که البته نوع مواد غذایی هم بر ظرفیت موردنیاز تاثیر میگذارد. از سوی دیگر، برای سفر دو نفره کوتاه، کلمن ۲۰ تا ۳۰ لیتری معمولا کافی است و در سفرهای خانوادگی چهار نفره و سه روزه، ظرفیت ۴۰ تا ۶۰ لیتر منطقیتر خواهد بود. در ضمن، اگر نوشیدنیهای حجیم یا مواد منجمد حمل میکنید، باید ظرفیت بیشتری را در نظر بگیرید. همچنین فضای کلمن باید کاملا پر شود، زیرا فضای بیشازحد خالی باعث کاهش پایداری دما میشود.
نکات مهم در خرید وسایل نگهداری غذا با کیفیت و استاندارد
کیفیت ساخت تجهیزات نگهداری غذا بر سلامت و کارایی آنها تاثیر میگذارد و از جمله نکات مهم برای خرید این تجهیزات میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- به ضخامت عایق و جنس بدنه توجه کنید که عایق پلییورتان تزریقی، عملکرد بهتری دارد.
- درزبندی درب باید کامل و بدون نشتی هوا باشد تا از تبادل حرارتی جلوگیری شود.
- دستهها و قفلها باید مقاوم باشند تا در حملونقل آسیب نبینند.
- در صورت خرید مدل برقی، مصرف انرژی و نوع سیستم خنککننده آن را بررسی کنید.
خرید وسایل نگهداری غذا استاندارد برای کمپینگ
برای خرید تجهیزات نگهداری غذا، مراجعه به فروشگاه تخصصی لوازم سفر اهمیت زیادی دارد تا بتوانید تجهیزات اصل و باکیفیت بخرید. همچنین فروشگاههایی که تنوع محصولات بیشتری دارند، دست شما را در انتخاب باز میگذارند. در این میان، فروشگاههای اینترنتی معتبر مانند دیجی کالا نیز، امکان خرید سادهتر تجهیزات کمپینگ مانند وسایل نگهداری غذا را فراهم کردهاند.
